Sngi u Trai laitia ba hynniew

Jingpuson na ka Kospel u Matthius 5:38-48

Ha kawei ka sngi u phadar u la hikai ha lor ka phang jingieid bad u la kylli jingkylli sha ki nongsngap “Mano napdeng jong phi ki bym don nongshun?”U briew ba la kham tymmen u la rah ia ka kti bad u phadar u la sngewkmen “Peit ia u ,u long ka nuksa jong ka jingieid  ia thuh ia ngi kaei kaba phi leh? U ta u briew u la jubab “ nga khlem leh ei ei ngam don nongshun shuh namar baroh ki la iap”

Mano ba sngewtynnad ia ki nongshun? Baroh na ngi,ngi kwah ba kin iap bad jah,lada kam long kumta ngi kwah ban ioh ia kaba ngi kwah.Kane ka dei jingmut shadien jong ka ain “ka khmat namar ka khmat ,kabniat namar ka bniat”ba ka iathuh da u Jisu ha ka kospel mynta ka sngi u Trai .Kane ka dei ka ain ba la rim ba la thoh da u briew u ba kyrteng Hammurabi 4,300 snem mynshuwa .Tangba jngai na ka jingpynshlur jong ka jingpynhiar kput ,ka wad ban pynduna ia ka .Shuwa kane ka ain ka dustur ban pynduh jaiat lut ia ki kynhun jong ki briew namar ka jinglong basniew jong u wei na pdeng ka kynhun .Hammurabi u ong ba dei tang ia uwei ban pynshitom kata ia u basniew tam,bad pynlait lut iabaroh ,bad ka jingpynshitom jong u ka long katkum ka jingleh jong u briew,bad u nongpynshitom un nym ioh ban buh ia ka ain ha kti jong u bad ka jingpynhiarkput.U nongbishar un hap ban rai.

Kane ka ain ka long kaba khuid bad ka bym shah shiliang.Hynrei na ka bynta u Jisu  kane kam long kaba khuid .Ka ain “Ka khmat namar ka khmat ,ka bniat namar ka bniat” kan ialam bad pynlong ia ki briew baroh kiba matlah bad kiba khlem bniat.Ka jingpynhiarkput bad ka thma kam dei ka jingthmu jong ki Khristan.Ka jinglong khristan ka thuhsied ha ka jingieid.Ha ka jingshisha lada ngi peit ia ka bible baroh kawei ngin iohi tang kawei ka kyntien  ka jingieid.Ka kyntien jingieid ka paw haduh 500 sien bad u Vincent de paul bakhuid u ong “Nga don tang kawei ka jingiathuhkhana bad nga pynlong bad kyllain ia ka haduh shihajar sien”kata ka jingiathuh khana kadei ka jingieid.

U Jisu barabor u kren halor kane ka hukum ieid ia u Blei bad ia la u paramarjan na ka bynta ki lai tylli ki daw.Ha kaba nyngkong ka daw ka long ba u Blei u dei ka jingieid,namar u no u no u briew u ba don ka jingieid u ia syriem ia u Blei.U  buh ia ngi da ka lynti ba pyrshah ia ngi lyngba kine ki kyntien “To long kiba janai naba u kpa jong nga u  ba ha bneng u long u ba janai”.Kaba ar namar ba u Jisu u la tip katno ka long kaba donkam ha ka jingim jong ngi ha kane ka pyrthei.Katkum ka dustur haba u Ioannis apostol u la tymmen u kren ia kijuh ki kyntien ha ki nongbud jong u “Ko khun jong nga ieid iwei ia iwei pat”bad ynda ki la kylli ia u balei ba u kren kijuh ki kyntien sha ki nongbud jong u,u batai kumne “Namar kine ki kyntien ki dei ki hukum jong u Blei lada phi la leh kala biang”.Kaba khatduh u Trai u pynshlur bad kren halor jong ngi  namar ba u tip kam long kaba suk na ka bynta jong ngi ban ieid.Ngi donkam barabor ban don ba pynkynmaw ia ngi lyngba kine ki kyntien.

Kane ka sngi u Trai,u Blei u kren kham jylliew bad janai ha ka jinghikai jong u shaphang ka jingieid jong u paramarjan.U hukum ia ngi ban gin ieid wat ia u nongshun u briew u ba pynjynjar ia ka jingim jong ngi .Khlem pep ki briew ki khein ba ka long kaba biej ia kane ka jingmut.Ki nongshun jong ngi ki dei ban shah isih,kim dei ban ioh jingieid,tangba u Jisu u kren “Ieid ia la u nongshun,dwai ia kito kiba lehbein bad tyrwa khlem jingpyrshah ia u briew u ba sniew” u don ka hok ban ong ia kine namar u da lade u leh kuba u la pynpaw da kaba shah shitom bad shahiap halor ka diengphna.

U Trai u ong ia ngi ban ieid ia ki nongshun bad ym ban pyrthuhbud lane ban long kum maki.Ka don ka jingong “Lad phim lah ban pynrem ia ki,iasnoh bad ki”.Kane kam iahap bad ka jinglong Khristan.Ka lynti kaba lah ban pynrem ia u nongshun ka long ym da kaba bud ia ki ktien “ka khmat namar ka khmat,ka bniat namar ka bniat”hynrei da ka jingieid jong ngi ia ki,ngi pynpaw shisha ia ka nuksa jong u Jisu.Ka jingong ka iaid kumne “Ieid ia ki nongshun .kane kan sa pynklumar ia ki” bunsien ngi bishar katkum ka jinglong jong ka pyrthei.Lda u briew u thap ia ngi ,ngi ruh ngi pynphai kylliang,bad ngin sa long kiba khaweit bad kiba tlot.Kane kadei kaei ba ka pyrthei ka hikai iangi mynta,tangba ka jingpyrshah ia ki nongshun jong ngi kan nym pynsangeh ia kin a ka jinglong nongshun,kumba ka jingpyrshah lane thang ia ka ding da ka ding, ka don ka jingbymlah shaniah ia ka jingstad bad ka jingshisha ha kaban pyndonkam ia ka jingieid ban pynsangeh ia ki nongshun jong ngi ,kumba u nongpynlipding u pyndonkam da ka um ban pynlip ia ka ding.

U Blei u kwah ia ngi ban gin long kiba pher na ka pyrthei da kaba bud bad leh ia ki jinghikai jong u.Kum ki khristan ngim dei jong kane ka pyrthei.Ka daw ka ong ba bun na ki khristan ki kylla long ki bymshaniah bad ki bym lerkam haka imlang sahlang  mynta namar ki shu bud tyrneng ia ka pyrthei.Ka long kaba suk ban lap ia u Muslim bad ia u Buddhistha surok lyngba ka rukom riam jong ki bad ka jingdwai jong ki ha lynti synkieng,tangba ka long ka ba jynjar ban ong na ka bynta ki khristan .Ka jingeh labuh ha shwa jong ngi ngi dei ban long kiba pher kum ka jingshai haba dum bad ka mluh ha ka jingbam,ban long kiba ki nongrah khubor ba khlain jong ka jingkylla bad ka jingpynim, bad kaba donkam ia ngi ka long ka jingieid “Lyngba kane ki briew kin tip ba phi long ki nongbud jong nga iaieid markylliang”

Kane ka mat ka pynshai kdar ia ka nuksa jong u thermometer bad thermostat.Haba phi wanrah ia u thermometer hapoh ka kamra,ka thew ia ka jingkhriat lane jingshit jong ka kamra.Ka kylla da lade ban pyndem sha ka mariang,katba u thermostat u long da khongpong,haba phi buh ia u thermostat ka jinglong jong ka lyer lane ka jingkhluid jong ka kamra,,hadien khyndait por ka jingthew jong ka temperature jong u thermostat ka iaid beit,kam ju bud ia ka jinglong jong ka mariang tangba ka kylla.

Kum ki khristan ngim dei ban long tang u thermometer hynrei ngi dei ruh ban long ki thermostat jong ka pyrthei,ka bneng jong ka imlang sahlang,ka jingshai jong ka pyrthei,da kaba im bad long ruh ki nongsakhi ia ki jinghikai u Jisu,ngi dei ban long ki nongkhring bad ki nongthrang ia ka dohnud jong ki briew bad ruh ban long ki nongrah khubor ba trei shitom jong ka jingkylla bad jingpynim,bad ruh ban long kiba kloi ban pynroi bad pyniar  ia ka jingwan jong ka hima u Blei sha kane ka pyrthei.

Kane ka hukum ka buh jingeh ia ngi ban mih sha ka pyrthei da ka lynti lajong,ban long kiba pher,bad ruh ban ngam jylliew jong kaba na sla bad kaba ha pdeng.Lada ngi ieid tang ia kito kiba ieid ia ngi, kaei ka jingmyntoi ba ngi ioh? Ngi hap ban tip kumno ban ieid kumba u Blei u ieid ia ngi,lyngba kane ki briew kin sa tip ia ngi kum ki nongbud bashisha jong u Jisu Khrist.